Biểu Đồ Nâng Cao Excel: Funnel, Waterfall, Treemap, Sparklines
Ngoài biểu đồ cột và đường quen thuộc, Excel còn một nhóm biểu đồ chuyên dụng ít được dùng nhưng giải quyết rất tốt những kiểu dữ liệu mà biểu đồ thường thể hiện kém. Tất cả đều có từ Excel 2016 trở lên.
Biểu đồ phễu (Funnel)
Dùng cho các giai đoạn giảm dần: số khách truy cập, số người quan tâm, số người mua. Mỗi giai đoạn là một thanh ngang, thu hẹp dần xuống dưới.
Cách tạo: chuẩn bị hai cột gồm tên giai đoạn và số lượng, xếp theo thứ tự giảm dần, rồi vào Insert → Charts → Funnel.
Mẹo: thêm một cột tính tỷ lệ chuyển đổi giữa các bước và đưa vào nhãn dữ liệu, vì con số tuyệt đối thường ít nói lên điều gì bằng tỷ lệ rơi rụng.
Biểu đồ Histogram
Dùng để xem phân bố của một tập số liệu: điểm thi, tuổi khách hàng, giá trị đơn hàng. Excel tự chia dữ liệu thành các khoảng và đếm số lượng rơi vào mỗi khoảng.
Chọn cột số liệu, vào Insert → Charts → Histogram. Sau đó chuột phải vào trục ngang, chọn Format Axis để chỉnh độ rộng mỗi khoảng hoặc số khoảng.
Đây là biểu đồ hay bị nhầm với biểu đồ cột thường. Khác biệt: biểu đồ cột so sánh các hạng mục rời rạc, histogram thể hiện phân bố của một dải giá trị liên tục.
Biểu đồ Waterfall
Dùng khi bạn cần giải thích một con số thay đổi từ đâu tới đâu: lợi nhuận đầu kỳ, cộng doanh thu, trừ chi phí, ra lợi nhuận cuối kỳ. Các cột tăng và giảm hiện màu khác nhau, cột tổng đặt riêng.
Sau khi tạo bằng Insert → Charts → Waterfall, nhớ đánh dấu các cột tổng: bấm chọn riêng cột đó, chuột phải chọn Format Data Point rồi tích Set as total. Bỏ qua bước này thì cột tổng bị vẽ như một thay đổi, biểu đồ sai hoàn toàn ý nghĩa.
Sunburst và Treemap
Cả hai thể hiện dữ liệu phân cấp, ví dụ doanh thu theo vùng rồi theo tỉnh rồi theo cửa hàng.
Sunburst vẽ dạng vòng tròn đồng tâm, mỗi vòng là một cấp. Hợp khi bạn muốn nhấn vào cấu trúc phân cấp.
Treemap vẽ dạng các ô chữ nhật lồng nhau, diện tích tỷ lệ với giá trị. Hợp khi bạn muốn so sánh độ lớn giữa các phần.
Dữ liệu phải sắp xếp đúng dạng phân cấp: mỗi cấp một cột, cột giá trị ở cuối, và ô cấp cha để trống ở các dòng con. Sai cấu trúc là biểu đồ vẽ ra không đúng.
Biểu đồ bản đồ
Vẽ dữ liệu lên bản đồ theo tên địa phương. Chọn cột tên tỉnh thành và cột giá trị, vào Insert → Charts → Maps.
Hai lưu ý: máy phải có kết nối mạng vì Excel tra cứu địa danh trực tuyến, và tên địa phương phải viết chuẩn thì mới nhận đúng. Nếu máy đang mất mạng, xem cách sửa lỗi không kết nối được WiFi.
Sparklines: biểu đồ nằm trong ô
Đây là thứ đáng dùng nhất trong bài này mà ít người biết. Sparkline là biểu đồ nhỏ nằm gọn trong một ô, thể hiện xu hướng của một dòng dữ liệu.
Chọn ô muốn đặt, vào Insert → Sparklines → Line, chọn vùng dữ liệu của dòng đó. Kéo xuống để áp cho các dòng còn lại.
Kết quả là một bảng vừa có số vừa có xu hướng từng dòng, gọn hơn nhiều so với vẽ mười biểu đồ riêng. Rất hợp với bảng theo dõi, xem thêm tạo dashboard trong Excel.
Trong nhóm Sparkline Design, bật các tùy chọn đánh dấu điểm cao nhất, thấp nhất và điểm cuối để biểu đồ nhỏ vẫn đọc được thông tin.
Chọn biểu đồ nào?
| Bạn muốn thể hiện | Dùng biểu đồ |
|---|---|
| Các bước giảm dần trong một quy trình | Funnel |
| Phân bố của một dải số liệu | Histogram |
| Một con số thay đổi do các yếu tố nào | Waterfall |
| Cơ cấu phân cấp nhiều tầng | Sunburst hoặc Treemap |
| Xu hướng của từng dòng trong bảng | Sparklines |
| Dữ liệu theo địa phương | Maps |
Toàn bộ nhóm biểu đồ này có từ key Office 2016. Các bản cũ hơn không có.
Câu hỏi thường gặp
Gửi file cho người dùng Excel 2013 thì biểu đồ có hiện không?
Không. Các biểu đồ này sẽ hiện thành ô trống hoặc ảnh tĩnh. Nên xuất ra ảnh trước khi gửi.
Sparkline có in ra được không?
Có, in bình thường như nội dung trong ô.
Biểu đồ bản đồ không nhận tên tỉnh Việt Nam?
Thử viết tên không dấu hoặc thêm tên quốc gia vào cột bên cạnh để Excel xác định đúng vùng.
