Cách dọn ổ cứng Win 10 nhanh, sạch, lấy lại cả chục GB

Ổ C của bạn lúc nào cũng đỏ lòm, báo đầy dù không cài thêm gì mấy? Dọn ổ cứng Win 10 đúng cách có thể lấy lại từ 5 đến 30GB dung lượng chỉ sau vài phút, giúp máy chạy mượt hơn hẳn. Nhiều khi ổ đầy không phải do phim, game, mà là cả đống file rác Windows tự sinh ra theo thời gian. Cùng mình đi từng bước, cực dễ, ai mới dùng máy cũng làm được. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về chủ đề liên quan, có thể xem bài viết 3 cách kiểm tra thông tin ổ cứng trên Win 10. (Xem thêm: xử lý file Excel nặng gây đơ máy)

Ổ cứng Win 10 đầy nhanh - nguyên nhân thực sự là gì?

Ổ C đầy rất nhanh trên Windows 10 không phải chuyện hiếm. Dù bạn không tải phim, không cài game nặng, thậm chí ít dùng máy, dung lượng vẫn tụt đều. Lý do là Win 10 luôn âm thầm tạo ra rất nhiều loại file tạm và file hệ thống để phục vụ cập nhật, khôi phục, cache. Nếu không dọn ổ cứng Win 10 định kỳ thì những thứ này tích lại theo năm tháng và chiếm từ vài GB đến vài chục GB là chuyện bình thường.

Những "thủ phạm" chính thường là file rác Windows Update cũ, các gói cập nhật đã thay thế nhưng vẫn nằm đó; thư mục Windows.old sau khi bạn nâng cấp từ phiên bản Windows cũ hoặc lớn lên Windows 10/10 mới hơn; cache trình duyệt (Chrome, Edge.) chứa hình ảnh, file tạm của hàng trăm trang web bạn từng truy cập; file tạm của ứng dụng và game; cùng với đó là Recycle Bin chưa dọn - bạn tưởng xóa rồi nhưng thật ra chỉ chuyển sang thùng rác. Khi xử lý đúng cách các nhóm này, việc dọn ổ cứng Win 10 có thể giúp bạn giải phóng từ khoảng 5GB trên máy ít dùng, đến 20-30GB trên máy đã cài, nâng cấp, sử dụng lâu năm.

Dọn ổ cứng Win 10 bằng Disk Cleanup

Công cụ Disk Cleanup được tích hợp sẵn trong Windows 10, không cần cài thêm gì và cách dùng khá đơn giản. Điểm hay là nó đã được Microsoft "giới hạn" sẵn để không đụng vào các file hệ thống quan trọng, nên nếu làm theo đúng hướng dẫn thì rất an toàn. Bạn nên bắt đầu dọn ổ cứng Win 10 bằng Disk Cleanup trước, sau đó mới tính đến các bước nâng cao hơn. Để có thêm góc nhìn thực tế, bạn hãy tham khảo hướng dẫn cách sửa lỗi ổ cứng Win 10 tại nhà.

Disk Cleanup có hai mức: chế độ cơ bản xóa file tạm, Recycle Bin, file log. và chế độ nâng cao (Clean up system files) cho phép xóa Windows.old và các file cài đặt Windows Update cũ. Đa số dung lượng lớn thường nằm ở phần nâng cao này, nên bạn nên thực hiện cả hai để giải phóng tối đa. Trước khi làm, chỉ cần đảm bảo bạn đã lưu lại mọi tài liệu đang mở để tránh bị mất dữ liệu do phải khởi động lại máy sau đó.

Disk Cleanup cơ bản

Ở mức cơ bản, Disk Cleanup dọn những thứ dễ hiểu và ít rủi ro: file rác tạm, file trong Recycle Bin, thumbnail, file log. Đây là bước mà mình khuyên bạn nên làm mỗi vài tuần, nhất là khi thấy ổ C bắt đầu còn ít dung lượng.

Cách làm chi tiết:

1. Nhấn phím Windows trên bàn phím, gõ "Disk Cleanup" rồi chọn ứng dụng Disk Cleanup hiện ra trong kết quả tìm kiếm.
2. Ở cửa sổ hiện lên, phần Drives bạn chọn ổ C (thường là ổ cài Windows) rồi nhấn OK.
3. Windows sẽ tính toán, sau vài giây sẽ hiện danh sách các loại file có thể xóa trong mục Files to delete.
4. Bạn có thể tích chọn các mục như:

• Temporary Internet Files / Temporary files (file tạm)
• Recycle Bin (thùng rác)
• Thumbnails (ảnh thu nhỏ)
• Delivery Optimization Files (file hỗ trợ cập nhật)

1. Để dọn ổ cứng Win 10 triệt để hơn, bạn có thể tích chọn tất cả nếu không có mục nào chứa dữ liệu cần giữ lại.
2. Nhấn OK > chọn Delete Files để xác nhận. Chờ vài chục giây đến vài phút tùy lượng rác.

Sau khi xong, bạn có thể mở This PC để xem dung lượng trống của ổ C đã tăng lên bao nhiêu. Dù bước này không luôn giải phóng cực nhiều GB, nhưng đây là nền tảng cho các bước dọn dẹp nâng cao hơn phía sau.

Xóa Windows.old và Windows Update cũ

Phần nặng ký nhất khi dọn ổ cứng Win 10 thường là thư mục Windows.old và các file cài đặt Windows Update cũ. Thư mục Windows.old là bản sao hệ điều hành cũ của bạn trước khi nâng cấp, dùng để quay lại phiên bản cũ nếu gặp lỗi. Nó có thể nặng từ 10-30GB. Nếu máy đã chạy ổn phiên bản Windows mới hơn 10 ngày và bạn không có ý định quay lại bản cũ, thì việc xóa Windows.old là hoàn toàn an toàn.

Để xóa Windows.old và file Windows Update cũ bằng Disk Cleanup, bạn làm như sau:

1. Mở lại Disk Cleanup như bước trên.
2. Chọn ổ C rồi nhấn OK.
3. Ở cửa sổ Disk Cleanup, nhấn nút Clean up system files (Dọn dẹp file hệ thống). Công cụ sẽ tính toán lại, mất thêm vài chục giây.
4. Sau khi hiện danh sách mới, kéo tìm và tích chọn các mục:

• Previous Windows installation(s): đây chính là thư mục Windows.old.
• Windows Update Cleanup: file cập nhật Windows cũ đã thay thế.

1. Ngoài ra, có thể tích thêm các mục khác nếu muốn, giống như phần cơ bản.
2. Nhấn OK > Delete Files để bắt đầu xóa. Quá trình này có thể hơi lâu hơn bình thường và đôi khi yêu cầu bạn khởi động lại máy để hoàn tất.

Lưu ý nhỏ: nếu bạn mới nâng cấp Windows 10 được vài ngày và chưa chắc ổn định, bạn có thể chờ qua 10 ngày hãy xóa, phòng trường hợp cần quay lại bản cũ. Nhưng nếu dùng ổn rồi thì xóa đi để lấy lại cả chục GB là lựa chọn rất đáng. Đây cũng là cách dọn ổ cứng Win 10 hiệu quả nhất về dung lượng mà không cần phần mềm bên ngoài.