Cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 nhanh gọn

Máy tính bật lên mà chỉ thấy màn hình đen, không vào được Windows 10, bực thật sự đúng không? Tình trạng này rất nhiều người gặp, nhưng nếu bình tĩnh làm đúng từng bước thì thường vẫn tự xử lý được. Bài này mình sẽ hướng dẫn chi tiết cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10, từ lỗi nhẹ sau khi đăng nhập cho tới lỗi boot nặng hơn. Bạn chỉ cần đọc chậm, làm từng bước, đừng bỏ qua phần phân biệt lỗi vì nó quyết định cách xử lý nhanh nhất.

Màn hình đen Win 10 - phân biệt lỗi boot và lỗi sau đăng nhập

Trước khi lao vào đủ kiểu cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10, mình cần bạn xác định rõ: máy đang bị đen màn hình ở giai đoạn nào. Việc này cực kỳ quan trọng, vì màn hình đen trước khi vào Windows (lỗi boot) và màn hình đen sau khi đăng nhập (lỗi hệ thống) là hai chuyện hoàn toàn khác nhau, cách xử cũng khác luôn.

Bạn để ý thứ tự như sau: 1) Bấm nút nguồn, quạt quay, máy sáng đèn. 2) Logo hãng (Dell, Asus, HP, Lenovo...) hiện lên. 3) Logo Windows với vòng tròn loading quay. 4) Màn hình đăng nhập yêu cầu mật khẩu hoặc PIN. 5) Vào Desktop. Nếu màn hình đen xảy ra trước khi thấy logo Windows hoặc không hiện gì ngoài dòng báo lỗi boot, khả năng cao là lỗi khởi động (MBR, BCD, ổ cứng, cấu hình BIOS/UEFI...). Còn nếu bạn đăng nhập được, nhập mật khẩu xong mới bị đen thui, chỉ thấy chuột hoặc không thấy gì, đó lại là lỗi hệ thống, thường liên quan Explorer, driver VGA hoặc file Windows bị hỏng.

Vì vậy, hãy tự hỏi: "Máy mình đang đen trước khi vào được màn hình đăng nhập, hay sau khi đăng nhập?". Xác định đúng nhóm lỗi sẽ giúp bạn chọn đúng cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 ngay lần đầu, đỡ phải loay hoay thử đủ thứ mất thời gian.

Sửa màn hình đen sau khi đăng nhập Win 10

Trường hợp này thường là: bạn bật máy, vào được màn hình đăng nhập, nhập mật khẩu xong thì màn hình chuyển đen, có khi chỉ còn con trỏ chuột di chuyển, có khi đen hoàn toàn. Máy vẫn chạy, quạt quay, đôi khi nhấn Ctrl + Alt + Delete vẫn thấy menu hiện lên. Đây thường là lỗi phần mềm, tập trung vào Explorer.exe, driver đồ họa và file hệ thống.

Tin vui là lỗi này thường dễ xử lý hơn lỗi boot, vì bạn vẫn còn "cửa" để vào Safe Mode hoặc mở Task Manager. Trong phần này mình sẽ hướng dẫn hai cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 phổ biến nhất cho dạng lỗi này: khởi động lại Explorer.exe và cập nhật/rollback driver VGA.

Khởi động lại Explorer.exe

Màn hình đen sau khi đăng nhập nhưng vẫn thấy chuột, hoặc nhấn Ctrl + Alt + Delete vẫn gọi được menu, rất hay là do tiến trình Explorer.exe bị lỗi. Explorer chính là thành phần hiển thị Desktop, thanh Taskbar, biểu tượng thư mục... Khi nó bị crash, Windows vẫn chạy nhưng bạn không thấy gì ngoài màn hình đen.

Bạn làm lần lượt như sau: 1) Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Alt + Delete. 2) Chọn Task Manager từ menu hiện ra. Nếu không thấy gì, thử nhấn thêm Alt + Tab để chuyển cửa sổ. 3) Trong cửa sổ Task Manager, nếu đang ở chế độ đơn giản, hãy bấm More details ở góc dưới. 4) Ở tab Processes, kéo tìm tiến trình Windows Explorer. 5) Nếu thấy, click chuột phải vào Windows Explorer > chọn Restart. Đợi vài giây xem Desktop có hiện lại không. 6) Nếu không thấy Windows Explorer, bạn làm tiếp bước dưới.

Trường hợp không có hoặc restart không được, bạn: 1) Trong Task Manager, bấm menu File > chọn Run new task. 2) Gõ explorer.exe vào ô trống. 3) Tích chọn "Create this task with administrative privileges" nếu có. 4) Bấm OK. Nếu đúng là do Explorer bị crash, sau vài giây, Desktop, Taskbar và icon sẽ hiện lại. Đây là một trong những cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 đơn giản mà rất nhiều trường hợp đã xử xong chỉ với vài thao tác.

Cập nhật hoặc rollback driver VGA

Nếu khởi động lại Explorer không ăn thua, nghi ngờ tiếp theo là driver card đồ họa (VGA). Rất nhiều bạn sau khi Windows Update xong là bắt đầu bị màn hình đen sau đăng nhập, chuột vẫn chạy, đôi khi vào Safe Mode lại bình thường. Đó là dấu hiệu rất điển hình của driver VGA xung đột.

Cách xử lý an toàn nhất là truy cập Safe Mode (chế độ an toàn) rồi chỉnh driver: 1) Từ lúc bật máy, ngay khi thấy logo hãng, nhấn giữ phím F8 hoặc Shift + F8 (một số máy đời mới phải dùng cách khác: tắt ngang máy 2-3 lần để kích hoạt Automatic Repair, sau đó vào Advanced options). 2) Khi thấy màn hình Advanced Boot Options hoặc giao diện phục hồi, chọn Troubleshoot > Advanced options > Startup Settings > nhấn Restart. 3) Sau khi máy khởi động lại, nhấn phím số 4 hoặc F4 để vào Safe Mode (hoặc 5/F5 để vào Safe Mode with Networking nếu cần mạng).

Trong Safe Mode, tiếp tục: 1) Nhấn chuột phải vào nút Start > chọn Device Manager. 2) Tìm mục Display adapters và bấm vào dấu mũi tên để xổ ra. 3) Chuột phải vào card đồ họa (ví dụ NVIDIA, AMD, Intel UHD Graphics...) > chọn Properties. 4) Chuyển sang tab Driver. 5) Nếu gần đây mới update driver và từ đó bị lỗi, bấm Roll Back Driver để quay về bản cũ. 6) Nếu chưa từng cập nhật, có thể thử Update Driver > Search automatically for drivers để Windows tìm bản phù hợp. 7) Xong xuôi, khởi động lại máy bình thường và kiểm tra.

Trong nhiều trường hợp thực tế, chỉ cần rollback driver về bản trước là hết màn hình đen ngay. Đây là một cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 rất đáng thử nếu bạn nhớ rõ lỗi xuất hiện sau khi cập nhật hệ thống hay cài driver mới.

Sửa lỗi boot - máy tính không lên màn hình Win 10

Kịch bản thứ hai nặng hơn: bật máy nhưng không thấy logo Windows, hoặc báo lỗi kiểu "No bootable device", "Operating System not found", treo logo mãi không vào được. Đây là lỗi boot, liên quan đến bộ nạp khởi động (MBR, BCD), phân vùng hệ thống hoặc file khởi động bị hỏng. Lúc này, các cách như restart Explorer không còn tác dụng, vì bạn còn chưa vào nổi Windows.

Để xử lý, chúng ta sẽ dùng công cụ phục hồi của chính Microsoft, gồm Startup Repair và các lệnh sửa file hệ thống như SFC, DISM. Hai cách dưới đây là nền tảng cơ bản nhất khi nói tới cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 do lỗi boot.

Chạy Startup Repair từ USB

Startup Repair là công cụ tự động kiểm tra và sửa các lỗi liên quan đến khởi động Windows như MBR, BCD, file boot bị hỏng. Để chạy được, bạn cần một USB cài đặt Windows 10 (có thể nhờ bạn bè tạo giúp bằng Media Creation Tool trên một máy khác).

Khi đã có USB, làm theo các bước: 1) Cắm USB vào máy bị lỗi, sau đó bật máy. 2) Vào BIOS/UEFI bằng phím tắt (thường là F2, Del, F12, Esc tùy hãng) ngay khi bật nguồn. 3) Trong BIOS, tìm mục Boot và chọn ưu tiên khởi động từ USB. 4) Lưu cấu hình và thoát (thường bấm F10 > Yes). 5) Khi máy boot từ USB, chọn ngôn ngữ, thời gian... rồi bấm Next. 6) Không bấm Install now, mà chọn Repair your computer ở góc dưới bên trái. 7) Vào Troubleshoot > Advanced options > Startup Repair. 8) Chọn hệ điều hành Windows 10 cần sửa và chờ công cụ tự chạy.

Startup Repair sẽ tự quét, phát hiện và sửa các lỗi phổ biến về khởi động. Nếu may mắn, sau khi hoàn tất và khởi động lại, máy sẽ vào được Windows bình thường. Đây là một trong những phương án "cứu nguy" tiêu chuẩn khi bạn tìm cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 vì lỗi boot mà không rành các lệnh dòng lệnh phức tạp.

Sửa file hệ thống bằng SFC và DISM

Trong trường hợp Startup Repair không giải quyết triệt để, rất có thể file hệ thống của Windows đã hỏng hoặc thiếu. Lúc này, hai công cụ dòng lệnh quen thuộc là SFC và DISM sẽ phát huy tác dụng. Đừng lo, nhìn thì hơi kỹ thuật nhưng bạn chỉ cần gõ lệnh chính xác là được.

Cách làm tổng quát: 1) Nếu vẫn vào được Safe Mode: từ Windows, giữ Shift và bấm Restart, sau đó chọn Troubleshoot > Advanced options > Startup Settings > Restart > chọn Safe Mode with Command Prompt. 2) Nếu không vào được, hãy boot từ USB cài Windows 10 như phần trên, chọn Repair your computer > Troubleshoot > Advanced options > Command Prompt.

Khi cửa sổ Command Prompt mở lên: 1) Gõ lệnh: sfc /scannow rồi nhấn Enter. 2) Chờ quá trình chạy xong (có thể mất 10-30 phút tùy máy). Lệnh SFC sẽ tự quét và cố gắng sửa các file hệ thống lỗi. 3) Sau khi SFC chạy xong, bạn tiếp tục gõ: DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth rồi Enter. 4) Chờ DISM chạy hoàn tất. Lệnh này dùng để kiểm tra và sửa lại "nguồn" file hệ thống mà SFC sử dụng.

Xong cả hai bước, bạn đóng cửa sổ Command Prompt, khởi động lại máy và kiểm tra. Nhiều trường hợp máy đang không boot được hoặc hay treo màn hình đen trước logo, sau khi chạy SFC + DISM thì đã ổn định trở lại. Đây cũng là một trong những cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 khá "lành tính", vì không làm mất dữ liệu người dùng.

Kiểm tra phần cứng khi không có tín hiệu màn hình

Nếu bạn bật máy nhưng màn hình báo "No signal", đèn màn hình nhấp nháy chờ tín hiệu, quạt máy tính vẫn quay, thì lúc này khả năng cao là vấn đề phần cứng chứ không còn đơn thuần là lỗi Windows. Khi đó, mọi cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 bằng phần mềm đều khó phát huy tác dụng cho đến khi bạn xử lý xong phần cứng.

Bạn có thể tự kiểm tra nhanh tại nhà theo các bước cơ bản sau (nếu tự tin mở máy): 1) Kiểm tra cáp màn hình: rút cáp HDMI/VGA/DisplayPort khỏi cả màn hình và máy, cắm lại thật chặt, thử đổi sang một sợi cáp khác nếu có. 2) Thử màn hình khác: nếu có màn hình phụ hoặc TV, cắm thử vào đó xem có nhận hình không, để loại trừ việc chính màn hình bị hỏng. 3) Với PC: nếu đang dùng card đồ họa rời, hãy tháo dây khỏi cổng màn hình trên card rời và cắm sang cổng xuất hình onboard (trên mainboard) rồi bật lại máy. Nếu lên được hình, khả năng card rời đang có vấn đề.

Tiếp theo là phần RAM - cũng là nguyên nhân rất hay gặp: 1) Tắt hẳn máy, rút dây nguồn, bấm nút nguồn giữ vài giây để xả điện. 2) Mở nắp case (với PC) hoặc nắp đáy (với laptop, nếu tháo được dễ dàng). 3) Tháo thanh RAM ra cẩn thận, dùng gôm tẩy sạch sẽ phần chân đồng tiếp xúc. 4) Cắm RAM lại thật chắc theo đúng khe, nghe tiếng "tạch". Nếu có 2 thanh RAM, thử cắm từng thanh một để loại trừ thanh nào lỗi. 5) Lắp lại máy, bật thử.

Trong tất cả các bước trên, nếu sau khi kiểm tra phần cứng mà bạn vào lại được Windows, hãy chú ý cập nhật driver một cách từ tốn và duy trì Windows bản quyền để nhận đủ bản vá bảo mật, hạn chế xung đột driver. Việc mua key win 10 bản quyền không chỉ để "hợp pháp" mà còn giúp Windows Update hoạt động ổn định, tự động vá các lỗi hệ thống, giảm nguy cơ gặp lại tình trạng màn hình đen khó chịu.

Kết luận

Tóm lại, khi gặp lỗi máy tính bật lên mà chỉ thấy màn hình đen, đừng hoảng. Hãy xác định xem đang đen trước hay sau khi đăng nhập, rồi lần lượt thử các cách sửa máy tính không lên màn hình Win 10 như restart Explorer.exe, chỉnh driver VGA, dùng Startup Repair, SFC và DISM. Nếu đã làm hết các bước phần mềm mà vẫn không được, lúc đó hãy nghiêng về phần cứng và nhờ kỹ thuật kiểm tra sâu hơn. Để hệ thống ổn định lâu dài và hạn chế lỗi driver, bạn nên cân nhắc mua key win 10 bản quyền, vừa an toàn dữ liệu, vừa đỡ đau đầu vì những lỗi lặt vặt sau này.