Cách vào BIOS Win 10 đơn giản cho mọi loại laptop

Muốn cài lại Windows, chỉnh thứ tự boot USB hay bật Secure Boot mà không biết cách vào BIOS Win 10 trên laptop của mình? Yên tâm, chuyện này ai mới dùng máy cũng từng loay hoay, không chỉ riêng bạn. Bài này mình sẽ hướng dẫn chi tiết từ A-Z cách vào BIOS Win 10 cho từng hãng máy, kể cả khi không bấm kịp phím tắt lúc khởi động. Cuối bài còn có thêm phần gợi ý xử lý nhanh một số lỗi BIOS hay gặp để bạn chủ động hơn mỗi khi máy dở chứng.

BIOS là gì và khi nào cần vào BIOS trên Windows 10?

Trước khi đi sâu vào cách vào BIOS Win 10, mình nói nhanh một chút cho bạn dễ hình dung: BIOS (trên máy đời mới thường là UEFI) là một phần mềm nằm trên mainboard, chạy trước cả Windows. Nó chịu trách nhiệm khởi động phần cứng, kiểm tra RAM, ổ cứng, rồi mới chuyển quyền cho hệ điều hành. Nói nôm na, BIOS giống như "người điều phối" đầu tiên mỗi khi bạn bấm nút nguồn.

Bạn sẽ cần vào BIOS trong một số trường hợp rất quen thuộc: (1) Chỉnh thứ tự khởi động (Boot Order) để cài mới Windows từ USB, ổ cứng khác, hay boot vào ổ SSD mới. (2) Bật hoặc tắt tính năng Secure Boot để cài một số phiên bản Windows, Linux hoặc phần mềm đặc biệt. (3) Tinh chỉnh hiệu năng như bật XMP/DOCP cho RAM, điều chỉnh tốc độ quạt, hoặc các thiết lập nâng cao khác trên máy bàn/PC gaming. (4) Kiểm tra nhanh phần cứng khi máy có dấu hiệu lỗi lạ, không nhận ổ, không nhận RAM.

Vì BIOS nằm "ngoài" Windows, nên bạn không thể mở nó như mở ứng dụng bình thường. Thay vào đó, bạn phải dùng đúng phím tắt của từng hãng khi khởi động, hoặc tận dụng một số tính năng có sẵn trong Windows 10 để yêu cầu máy khởi động thẳng vào BIOS. Phần tiếp theo mình sẽ hướng dẫn chi tiết từng cách vào BIOS Win 10 cho bạn, đảm bảo làm được kể cả khi bạn mới dùng máy lần đầu.

Cách vào BIOS Win 10 chi tiết cho từng trường hợp

Có khá nhiều cách vào BIOS Win 10, nhưng thực ra xoay quanh hai ý chính: (1) Bấm phím tắt ngay lúc máy vừa bật nguồn hoặc khởi động lại. (2) Dùng menu khởi động nâng cao (Advanced startup) của Windows 10 để yêu cầu boot thẳng vào BIOS/UEFI. Tùy thói quen và tình trạng máy (có vào được Windows hay không) mà bạn chọn cách phù hợp.

Dưới đây mình sẽ chia theo ba nhóm: dùng phím tắt truyền thống khi khởi động, vào BIOS ngay từ trong Windows 10 mà không cần tắt máy, và cuối cùng là cách vào từ màn hình đăng nhập/khóa nếu bạn chưa vào được Desktop. Bạn có thể đọc lần lượt hoặc nhảy tới phần phù hợp với tình huống hiện tại của mình.

Dùng phím tắt khi khởi động - cách truyền thống và nhanh nhất

Đây là cách vào BIOS Win 10 phổ biến nhất, áp dụng được cho hầu hết laptop và PC. Nguyên tắc chung: bật hoặc khởi động lại máy, vừa hiện logo hãng là bấm liên tục phím tắt vào BIOS cho đến khi vào được.

Lưu ý chung trước khi làm:

• Nếu máy đang mở, bạn nên chọn Start > Power > Restart thay vì Shut down, nhiều máy chỉ nhận phím vào BIOS khi khởi động lại.

• Bấm phím liên tục ngay khi thấy màn hình bật sáng hoặc logo hãng xuất hiện, đừng chờ tới khi logo Windows hiện ra.

• Một số máy cần nhấn giữ, nhưng đa phần là bấm liên tục 1-2 lần/giây.

Phím tắt vào BIOS theo từng hãng (phổ biến ở Việt Nam):

1. Laptop ASUS / mainboard ASUS:

• Thường là phím F2 hoặc Del.
• Cách làm:

1. Tắt hẳn máy, đợi 5-10 giây.
2. Bấm nút nguồn.
3. Ngay khi thấy logo ASUS, bấm liên tục F2 (nếu không được, thử lại với Del).

• Một số dòng gaming vẫn ưu tiên Del khi dùng máy bàn/mainboard ASUS.

1. Laptop HP:

• Phím phổ biến: F10 (đôi khi là Esc rồi chọn F10 để vào BIOS).
• Cách làm:

1. Bật máy hoặc Restart.
2. Khi logo HP hiện lên, bấm liên tục F10.
3. Nếu không vào được, thử bấm Esc liên tục, khi menu hiện ra, chọn F10 BIOS Setup.

1. Laptop Dell:

• Phím phổ biến: F2.
• Cách làm:

1. Khởi động lại máy.
2. Thấy logo Dell là bấm liên tục F2.

• Nếu bạn muốn vào menu boot nhanh, có thể dùng F12, nhưng để chỉnh BIOS vẫn là F2.

1. Laptop Lenovo:

• Tùy dòng nhưng thường là F1 hoặc F2.
• Cách làm chuẩn:

1. Khởi động lại máy.
2. Khi logo Lenovo hiện, thử bấm liên tục F2.
3. Nếu không được, thử lại với F1.

• Một số dòng IdeaPad/ThinkPad có nút nhỏ gọi là Novo/Recovery (gần cổng nguồn hoặc cạnh máy). Bạn có thể cắm sạc, tắt máy, dùng que nhỏ chọc vào nút đó để hiện menu, sau đó chọn BIOS Setup.

1. Laptop Acer:

• Phím phổ biến: F2.
• Cách làm:

1. Tắt máy hoàn toàn.
2. Bấm nút nguồn.
3. Ngay khi logo Acer xuất hiện, bấm liên tục F2 cho đến khi hiện giao diện BIOS.

1. Mainboard / Laptop MSI:

• PC, mainboard MSI: phím Del.
• Laptop MSI: thường là Del hoặc F2, trong đó Del rất phổ biến.
• Cách làm:

1. Khởi động hoặc restart máy.
2. Khi logo MSI hiện ra, bấm liên tục Del (nếu không được, thử F2).

Nếu bạn đã thử đúng phím mà vẫn không vào được, có thể do máy bật Fast Boot hoặc khởi động quá nhanh khiến bạn không kịp bấm. Trường hợp này, hãy xem tiếp phần cách vào BIOS Win 10 thông qua menu trong Windows ở bên dưới.

Vào BIOS qua Windows 10 không cần tắt máy hoàn toàn

Cách này rất hữu ích nếu bạn cảm thấy bấm phím tắt không kịp, hoặc máy đang bật chế độ Fast Boot khiến thời gian hiện logo quá nhanh. Windows 10 có sẵn tính năng Advanced startup, cho phép khởi động lại vào nhiều môi trường đặc biệt, trong đó có UEFI Firmware Settings (tức BIOS trên máy UEFI). Đây cũng là một trong những cách vào BIOS Win 10 an toàn và dễ cho người mới.

Các bước thực hiện:

1. Mở Settings:

• Bấm tổ hợp phím Windows + I, hoặc
• Nhấn nút Start > chọn biểu tượng bánh răng Settings.

1. Vào mục Update & Security:

• Trong cửa sổ Settings, kéo xuống và bấm Update & Security.

1. Chọn tab Recovery ở menu bên trái:

• Tại đây bạn sẽ thấy phần Advanced startup.

1. Ở mục Advanced startup, bấm nút Restart now:

• Máy sẽ không tắt hẳn mà khởi động lại vào một menu màu xanh tên là Choose an option.

1. Trong màn hình Choose an option:

• Chọn Troubleshoot.
• Sau đó chọn Advanced options.

1. Chọn UEFI Firmware Settings:

• Nếu máy của bạn dùng UEFI (đa phần laptop đời mới đều như vậy), sẽ có mục UEFI Firmware Settings.
• Bấm vào đó, rồi chọn Restart.

1. Máy sẽ khởi động lại và tự động vào BIOS/UEFI:

• Bạn chỉ cần đợi 5-10 giây, giao diện BIOS sẽ hiện ra để bạn chỉnh các thiết lập cần thiết.

Nếu bạn không thấy mục UEFI Firmware Settings, có thể máy đang chạy BIOS kiểu cũ (Legacy) hoặc nhà sản xuất ẩn tùy chọn này. Trong trường hợp đó, bạn sẽ phải quay lại dùng cách bấm phím tắt truyền thống khi khởi động.

Vào BIOS từ màn hình đăng nhập hoặc màn hình khóa Win 10

Trong thực tế, có nhiều lúc bạn không vào được Desktop do vừa cài lại Windows, vừa đổi tài khoản, hoặc đang ở màn hình đăng nhập nhưng vẫn muốn chỉnh BIOS ngay. Tin vui là bạn vẫn có thể tận dụng menu Advanced startup mà không cần login vào Windows.

Đây cũng là một phiên bản khác của cách vào BIOS Win 10 thông qua menu khởi động nâng cao, chỉ khác là bắt đầu từ màn hình đăng nhập:

1. Tới màn hình đăng nhập Windows 10:

• Bạn có thể đang ở màn hình khóa, hãy bấm phím bất kỳ hoặc kéo chuột để hiện ô nhập mật khẩu.
• Đảm bảo bạn thấy được nút nguồn ở góc dưới cùng bên phải màn hình.

1. Giữ phím Shift trên bàn phím:

• Giữ nguyên phím Shift, đừng buông.

1. Vừa giữ Shift vừa click chuột vào nút Power (hình biểu tượng nguồn):

• Chọn Restart trong menu nhỏ hiện ra, vẫn giữ Shift đến khi màn hình tắt.

1. Máy sẽ khởi động lại vào menu Choose an option:

• Tại đây, quy trình giống hệt phần trên:
• Chọn Troubleshoot > Advanced options.

1. Chọn UEFI Firmware Settings:

• Bấm UEFI Firmware Settings.
• Nhấn tiếp Restart.

1. Chờ máy khởi động lại:

• Máy của bạn sẽ tự chuyển vào giao diện BIOS/UEFI sau khi restart.

Cách này rất tiện khi bạn quên phím tắt BIOS của máy, nhưng vẫn đăng nhập hoặc ít nhất tới được màn hình đăng nhập. Bạn không phải đoán F1, F2, Del, Esc nữa mà để Windows dẫn bạn vào thẳng BIOS.

Những thiết lập quan trọng trong BIOS Win 10 bạn nên biết

Vào được rồi thì làm gì tiếp theo? Không nhất thiết bạn phải hiểu hết mọi mục trong BIOS, nhưng có một vài phần cơ bản mà ai dùng Windows cũng nên biết để chủ động hơn khi cài đặt hoặc nâng cấp máy. Dưới đây là những mục phổ biến mà người dùng Win 10 hay đụng tới sau khi áp dụng các cách vào BIOS Win 10 ở trên.

1. Thứ tự khởi động (Boot Order / Boot Priority):

• Cho phép bạn chọn thiết bị nào được ưu tiên boot trước: ổ SSD, HDD, USB, DVD...
• Rất quan trọng khi bạn cài lại Windows từ USB: hãy kéo hoặc chọn USB lên trên đầu, sau khi cài xong nhớ chuyển lại SSD/HDD chứa Windows về ưu tiên đầu.

1. Secure Boot:

• Secure Boot là tính năng bảo mật giúp ngăn chặn phần mềm độc hại can thiệp vào quá trình khởi động.
• Một số bộ cài Windows, Linux hoặc công cụ cứu hộ yêu cầu tắt tạm Secure Boot để boot được từ USB.
• Thường nằm trong mục Boot, Security hoặc Authentication tùy hãng.
• Khi tắt hoặc bật lại, nên đọc kỹ hướng dẫn trong BIOS để tránh nhầm lẫn.

1. Fast Boot:

• Fast Boot giúp máy khởi động nhanh hơn bằng cách lược bỏ một số bước kiểm tra.
• Tuy nhiên, chính vì thế mà nhiều khi bạn không kịp bấm phím vào BIOS, hoặc máy không nhận phím tắt.
• Nếu gặp lỗi không vào được BIOS, bạn có thể tìm mục Fast Boot trong BIOS và tắt nó đi, sau đó lưu lại. Từ lần sau, việc dùng phím F2, Del... sẽ dễ hơn.

1. XMP/DOCP cho RAM (trên PC, máy hỗ trợ):

• Nếu dùng PC hoặc laptop/support RAM cao cấp, bạn sẽ thấy các mục như XMP, DOCP, Expo...
• Bật XMP/DOCP sẽ giúp RAM chạy đúng tốc độ nhà sản xuất công bố (ví dụ từ 2133MHz lên 3200MHz), tăng hiệu năng đáng kể.
• Tuy nhiên, chỉ nên bật nếu bạn hiểu cơ bản về phần cứng và dùng RAM, mainboard chất lượng; nếu không, hãy để mặc định để đảm bảo ổn định.

1. Các mục khác:

• Bật/tắt thiết bị tích hợp: Wi-Fi, LAN, cổng USB, card âm thanh...
• Thiết lập thời gian hệ thống.
• Tinh chỉnh quạt, nhiệt độ, điện áp (thường dành cho người dùng nâng cao, overclock).

Quy tắc vàng: nếu không chắc một thiết lập là gì, đừng vội thay đổi. Hãy chụp lại hình hoặc ghi nhớ giá trị cũ để có thể quay lại khi cần.

Cách sửa lỗi BIOS Win 10 thường gặp

Đôi khi không chỉ là chuyện cách vào BIOS Win 10, mà bản thân BIOS cũng có thể bị lỗi: không vào được, treo logo, không nhận ổ cứng, hoặc thông báo lỗi cấu hình. Những lỗi này nghe hơi "căng" nhưng vẫn có vài hướng xử lý cơ bản mà bạn có thể tự làm trước khi mang ra tiệm.

Dưới đây là hai nhóm vấn đề hay gặp: BIOS bị lỗi (corrupt, thiết lập sai) và trường hợp máy không vào được BIOS dù bạn đã bấm đúng phím.

BIOS bị lỗi (corrupt) và cách flash lại BIOS an toàn

Nghe tới corrupt BIOS cũng hơi hoảng, nhưng mình sẽ giải thích đơn giản nhất. BIOS bị corrupt nghĩa là dữ liệu BIOS trên chip nhớ bị hỏng hoặc cập nhật dở dang, khiến máy khởi động không bình thường: treo logo, tắt ngang, báo lỗi lạ, hoặc không nhận phần cứng đúng cách.

Nguyên tắc chung khi xử lý:

• Nếu máy vẫn còn vào được BIOS hoặc vào được Windows: hãy ưu tiên cập nhật BIOS theo hướng dẫn chính thức của hãng.
• Nếu máy không lên gì, chỉ sáng đèn: lúc này tốt nhất nên mang ra trung tâm bảo hành hoặc thợ uy tín, vì thao tác sửa sâu hơn cần dụng cụ chuyên dụng.

Cách flash/cập nhật lại BIOS (trường hợp máy vẫn hoạt động cơ bản):

1. Xác định đúng model máy:

• Với laptop: lật mặt dưới, tìm tem ghi model (ví dụ: ASUS X515EA, Dell Inspiron 15 3501...).
• Với PC: xem model mainboard in trên bo mạch (ví dụ: MSI B450M, ASUS PRIME B660...).

1. Vào trang hỗ trợ chính thức của hãng:

• Tìm theo model máy.
• Vào mục Support > Driver & Tools (hoặc tương tự), tìm phần BIOS.

1. Tải đúng phiên bản BIOS:

• Chọn bản BIOS mới nhất, tương thích chính xác model của bạn.
• Đọc kỹ hướng dẫn đi kèm (README, hướng dẫn cập nhật) trên trang hãng.

1. Chuẩn bị cập nhật:

• Cắm sạc cho laptop, đảm bảo pin còn nhiều.
• Với PC: đảm bảo nguồn điện ổn định, hạn chế mất điện giữa chừng.
• Không nên chạy nhiều ứng dụng nặng khi đang cập nhật BIOS.

1. Thực hiện cập nhật:

• Mỗi hãng có cách riêng: có hãng cho chạy file cập nhật ngay trong Windows, có hãng yêu cầu tạo USB rồi chạy từ BIOS.
• Làm đúng từng bước theo hướng dẫn của hãng, tuyệt đối không tắt máy hoặc rút điện trong khi đang cập nhật.

1. Sau khi cập nhật:

• Máy sẽ khởi động lại.
• Lần đầu có thể hơi lâu hơn bình thường, đừng nóng vội.
• Sau đó bạn có thể vào lại BIOS để kiểm tra phiên bản, thiết lập lại những mục cần thiết (Boot, Secure Boot...).

Nếu bạn là người mới, chỉ nên cập nhật BIOS khi có lỗi rõ ràng (máy không nhận phần cứng, lỗi tương thích) hoặc cần hỗ trợ CPU/RAM mới. Không nhất thiết phải cập nhật BIOS cho "mới" nếu máy đang chạy ổn.

Máy không vào được BIOS: tắt Fast Boot và mẹo xử lý

Một trong những tình huống gây ức chế là bạn đã thử đủ mọi phím mà vẫn không vào được BIOS. Bực bội lắm phải không? May là trường hợp này thường không quá nghiêm trọng, đa phần là do Fast Boot hoặc Quick Boot khiến máy bỏ qua giai đoạn chờ phím.

Để xử lý, bạn có thể thử các bước sau:

1. Thử truy cập BIOS từ Windows như đã hướng dẫn:

• Dùng Settings > Update & Security > Recovery > Advanced startup > Restart now.
• Hoặc dùng tổ hợp Shift + Restart từ màn hình đăng nhập.
• Vào Troubleshoot > Advanced options > UEFI Firmware Settings > Restart.

1. Khi đã vào được BIOS, tìm và tắt Fast Boot:

• Mục này thường nằm trong các tab như Boot, Advanced, Startup tùy hãng.
• Tên có thể là Fast Boot, Quick Boot hoặc tương tự.
• Chuyển nó sang Disabled (tắt).
• Nhớ bấm phím lưu (thường là F10) và chọn Yes để lưu lại.

1. Thử lại cách vào BIOS bằng phím tắt:

• Sau khi tắt Fast Boot, khởi động lại máy.
• Bây giờ bạn có nhiều thời gian hơn để bấm F2, Del, F10... theo đúng hãng, khả năng vào được BIOS sẽ cao hơn nhiều.

1. Nếu vẫn không được:

• Thử rút hết thiết bị ngoại vi (USB, HDD ngoài, màn hình phụ...) rồi khởi động lại.
• Với PC, có thể thử reset BIOS bằng cách tháo pin CMOS vài phút (nếu bạn rành phần cứng) hoặc dùng jumper reset trên main, nhưng thao tác này nên để người có kinh nghiệm thực hiện.

Nhìn chung, cách sửa lỗi BIOS Win 10 trong tình huống không vào được BIOS thường xoay quanh việc tắt Fast Boot, dùng Advanced startup, và nếu cần thì reset BIOS về mặc định. Chỉ khi làm hết các bước mềm này mà vẫn không ổn, bạn mới nên tính chuyện mang máy đi kiểm tra phần cứng.

Kết luận

Bạn vừa đi qua đầy đủ các cách vào BIOS Win 10 cho từng tình huống: từ phím tắt truyền thống, vào qua menu Advanced startup cho đến khi BIOS dở chứng không chịu lên. Chỉ cần bình tĩnh làm từng bước, bạn hoàn toàn có thể tự chỉnh Boot, Secure Boot, XMP... mà không phải quá phụ thuộc vào thợ.

Sau khi đã cấu hình BIOS xong xuôi, bước tiếp theo để máy chạy ổn định, bảo mật hơn chính là kích hoạt Windows bản quyền. Bạn có thể tham khảo mua key win 10 tại ApexK3 để nhận key chuẩn, giá hợp lý, cập nhật lâu dài. Khi hệ điều hành đã bản quyền, BIOS được thiết lập đúng, máy sẽ hoạt động mượt mà và ít lỗi vặt hơn rất nhiều.